Çevre kirliliği veya çevresel bozulma yaşamımızı ve geçim kaynaklarımızı etkiliyorsa kooperatif ve ortakları olarak hangi haklara sahibiz?

Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşamak anayasal bir haktır. Kooperatifiniz ve ortaklarınız çevresel bilgi isteyebilir, kirliliğin önlenmesini talep edebilir ve koşulları varsa mahkemeye başvurabilir.

(Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 1982, m. 36, 56 ve 74)

• Bilgi isteyin. Tesisin izinleri, kirlilik ölçümleri ve denetim kayıtları için ilgili kamu kurumuna başvurabilirsiniz. Kooperatif adına bilgi talebinde unvan, adres, yetkili kişinin imzası ve yetki belgesi bulunmalıdır. (Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, 2003, m. 6) (Bilgi Edinme Yönetmeliği, 2004, m. 9)
• Önlem alınmasını isteyin. Kirlilikten zarar görmeniz şart değildir; kirliliği öğrenmeniz de idareden gerekli önlemlerin alınmasını veya faaliyetin durdurulmasını istemek için yeterlidir. (Çevre Kanunu, 1983, m. 30)
• Karar süreçlerine katılın. ÇED sürecinde görüşlerinizi Bakanlığa veya il müdürlüğüne yazılı sunabilir; halkın katılımı toplantısında itirazlarınızın tutanağa geçirilmesini isteyebilirsiniz. (ÇED Yönetmeliği, 2022, m. 8–9) (Değişiklik Yönetmeliği, 2026, m. 6)
• Yargı yolunu değerlendirin. Menfaatinizi etkileyen idari kararların iptali ve kirlilikten doğan zararınızın karşılanması için, ilgili dava koşulları sağlanıyorsa başvurabilirsiniz. Kooperatifin zararı ile ortakların kişisel zararlarını ayrı belirleyin. (İdari Yargılama Usulü Kanunu, 1982, m. 2) (Çevre Kanunu, 1983, m. 28)

Kaynaklar :

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (Kanun No. 4982). (2003, 24 Ekim). Resmî Gazete (Sayı: 25269).

Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik. (2004, 27 Nisan). Resmî Gazete (Sayı: 25445).

Çevre Kanunu (Kanun No. 2872). (1983, 11 Ağustos). Resmî Gazete (Sayı: 18132). Güncel metin.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği. (2022, 29 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 31907). Güncel metin.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. (2026, 5 Mart). Resmî Gazete (Sayı: 33187).

İdari Yargılama Usulü Kanunu (Kanun No. 2577). (1982, 20 Ocak). Resmî Gazete (Sayı: 17580). Güncel metin.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (Kanun No. 2709). (1982, 9 Kasım). Resmî Gazete (Sayı: 17863, mükerrer).

Paylaş :